Του Δημήτρη Λακαφώση Αντιστρατήγου ε.α.

Επιτεύχθηκε τελικά συμφωνία για το σκοπιανό, η οποία ας ελπίζουμε ότι τερματίζει την εδώ και περισσότερα από 25 χρόνια διαμάχη Ελλάδας –Σκοπίων. Αντικαθιστά την ενδιάμεση συμφωνία της Αχρίδας του 1995, η οποία αποδείχθηκε άκαρπη. Οι διαπραγματεύσεις έχουν αρχίζει εδώ και ένα χρόνο και έχουν κατάληξη μετά από έντονες και επίμονες εκατέρωθεν προσπάθειες. 

Η συμφωνία προβλέπει ‘’Βόρεια Μακεδονία’’ και για όλες τις χρήσεις( erga omnes’’), θέση που είχε υποστηριχθεί από την Ελλάδα και το 2008 στο Βουκουρέστι. Αλλά, αναφέρονται μεταξύ άλλων και η εθνότητα, η γλώσσα και η ένταξη στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε., εξίσου σημαντικά θέματα για την επιτυχία της συμφωνίας:
’’Μακεδόνας/ ο πολίτης της Βόρειας Μακεδονίας’’: προβλέπεται ο όρος αυτός της συμφωνίας να αναφέρεται και στα επίσημα έγγραφα όπως στα διαβατήρια. Μήπως όμως με τον καιρό ξεχαστούν τα  άλλα και παραμείνει μόνο το ‘’Μακεδόνας’’, όνομα που συνδέεται απόλυτα με την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Φιλίππου. Μήπως λοιπόν είναι προτιμότερο ’Βόρειος Μακεδόνας/…’’ που δεν πρόκειται ποτέ, και εάν ακόμη όπως είναι φυσικό, ξεχασθεί το δεύτερο συστατικό, να υπάρξει σύγχυση και εκμετάλλευση περί τίνος πρόκειται. Οι σκοπιανοί ήλθαν αιώνες μετά Χριστόν και εγκαταστάθηκαν σε μια βόρεια περιοχή της ευρύτερης Μακεδονίας και τώρα διεκδικούν την ιστορία της όλης Μακεδονίας. Υπάρχει σήμερα και η βόρεια και η νότια Κορέα και όπως παλαιότερα και η ανατολική και η δυτική Γερμανία, χωρίς κανένα θέμα εκδίκησης εθνότητας, εφόσον ήταν η ίδια εθνότητα και στα δύο μέρη.
Εδώ η εθνικότητα της συμφωνίας, παρά τις όποιες από τώρα διαβεβαιώσεις για δικής τους ξεχωριστή  εθνότητα, αύριο μεθαύριο τυχόν να αλλάξει με άλλες αρχές και εξουσίες ίσως με σκοπιμότητα αλυτρωτισμού παρά τις μη αλυτρωτισμού διαβεβαιώσεις στη συμφωνία. Ίσως, λοιπόν δεν πρέπει να εγκαταλείψουμε πρόωρα τις δικές μας καχυποψίες αφού έτσι μας διδάσκει το παρελθόν του άλλου.
‘’Μακεδονική Γλώσσα΄΄: προβλέπεται ως γλώσσα η ‘’Μακεδονική Γλώσσα’’ με αναγραφή στη συμφωνία ότι εντάσσεται στις σλαβικές ομάδες γλωσσών. Σαφέστερο συνεπώς είναι ‘’Σλαβική Μακεδονική Γλώσσα’’ από το χωρίς τη λέξη Σλαβική. Βέβαια, γίνεται αναφορά στη συμφωνία ότι υπάρχει ελληνική αποδοχή για τη ‘’Μακεδονική Γλώσσα’’ στη σύσκεψη στην Αθήνα το 1977, αλλά η σύσκεψη αυτή αφορούσε τυποποίηση ακρωνυμίων χωρών, ενώ η τότε νότια περιοχή της Γιουγκοσλαβίας αποτελούσε επαρχία της εποχής Τίτο.
Ένταξη στο ΝΑΤΟ- Ε.Ε.: Προβλέπεται ότι εφόσον επικυρωθεί η συμφωνία η Ελλάδα να υποβάλει αίτηση συναίνεσης για ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ- Ε.Ε, με δικαίωμα ελληνικής αίρεσης εάν δεν τηρούνται τα της συμφωνίας. Ωστόσο, εάν υπάρξει περίπτωση ελληνικής αίρεσης στο ΝΑΤΟ, τότε τα αρμόδια εθνικά κοινοβούλια δεν είναι πρόθυμα να επανέλθουν, για να μην πω δεν ανέχονται, τις παλινδρομήσεις αυτού του είδους. Η διαδικασία ένταξης στην Ε.Ε. είναι πιο προσεγγίσιμη αφού πρέπει να εξετασθούν 35 προβλεπόμενα κεφάλαια μέσα σε 5 χρόνια και επιβάλλεται συμφωνία όλων σε κάθε κεφάλαιο και μετά συνέχιση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Έχουμε και το παράδειγμα από τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας. 
Άλλες διατάξεις της Συμφωνίας
Μήπως το χρονικό περιθώριο για την υλοποίηση των συμφωνηθέντων είναι υπερβολικό; Καλή είναι η άνεση χρόνου αλλά μήπως μας προλαβαίνουν εν τω μεταξύ άλλες καταστάσεις και τροποποιούν τα δεδομένα και τις προϋποθέσεις της συμφωνίας.
Μήπως δεν είναι απαραίτητη η αναφορά στο ‘’περίκλειστο κράτος’ της ‘’Βόρειας Μακεδονίας’’, αφού και η Βουλγαρία και η Αλβανία έχουν θάλασσες αλλά στις σχέσεις τους με τα Σκόπια δεν γίνεται αναφορά σε κάτι τέτοιο. Πάντως, στο δίκαιο για τη θάλασσα προβλέπονται ‘’κλειστές περιοχές’’ αλλά εδώ πρόκειται για σκοπιμότητα αναφοράς στην Ελλάδα; Είναι αναγκαία η πρόβλεψη διεπιστημονικής επιτροπής για διερεύνηση της ιστορίας και των δύο, εφόσον αυτό δεν αφορά καν την Ελλάδα; 
Υπάρχουν τυποποιήσεις για τα αυτοκίνητα της ‘’Βόρειας Κορέας’’(ΝΚ) αλλά ελλείπουν για τα αγροτικά προϊόντα. Δίπλα στο ‘
erga omnes’’γράφεται ‘’όπως αναφέρεται στη συμφωνία’’. Δηλαδή, ξεχωρίζεται το’erga omnes’’ στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο μία και μόνη είναι η έννοιά του σε όλες τις περιπτώσεις. Μπορεί ο καθένας να αυτοπροσδιορίζει τον εαυτόν του, αλλά όχι και την ιθαγένειά του στο κράτος στο οποίο είναι πολίτης.