Γράφει ο Ιωάννης Μπαλτζώης*

Στην Ισραηλινή εφημερίδα Haaretz, από τις πιο αξιόπιστες της χώρας, δημοσιεύτηκε άρθρο του Nir Hasson με τον αποκαλυπτικό τίτλο «Εκδιωγμένος και άρρωστος, το μόνο που επιθυμεί ο Πατριάρχης που ήταν κάποτε μια από τις ισχυρότερες προσωπικότητες της Ιερουσαλήμ είναι να επιστρέψει σπίτι του», δηλαδή στην Ελλάδα. Στο εν λόγω άρθρο ο Ισραηλινός δημοσιογράφος αναφέρεται στην πτώση από το θρόνο του πριν 14 χρόνια, λόγω του μεγάλου σκανδάλου που συγκλόνισε την Ελληνο-Ορθόδοξη Εκκλησία της Ιερουσαλήμ.

Τότε, είχε ξεσπάσει σκάνδαλο σχετικά με την πώληση δύο ξενοδοχείων, του Πέτρα και του Ιμπέριαλ, κοντά στην Πύλη της Γιάφου, στην παλαιά πόλη της Ιερουσαλήμ. Μια υπόθεση που πρόσφατα τελεσιδίκησε στο ανώτατο δικαστήριο του Ισραήλ, όπου αναγνωρίσθηκε η νομιμότητα της αγοραπωλησίας, κατοχυρώνοντας τελικά την ιδιοκτησία των δύο ξενοδοχείων στην ισραηλινή εθνικιστική οργάνωση Ατερέτ Κοχανίμ (Ateret Cohanim). Ολοκληρώθηκε έτσι μια μακροχρόνια διαμάχη του Πατριαρχείου και της εν λόγω οργάνωσης.

Τα συγκλονιστικά γεγονότα του 2005, οδήγησαν για πρώτη φορά στα εκκλησιαστικά χρονικά της Ορθοδόξου Χριστιανικής Θρησκείας, στην καθαίρεση ενός Πατριάρχη (του τότε Πατριάρχη Ιεροσολύμων Ειρηναίου) και στον υποβιβασμό του  σε απλό μοναχό. Η καθαίρεση έγινε από στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και την συγκληθείσα τότε Σύνοδο. Και όχι μόνο αυτό. Ο Ειρηναίος αναγκάσθηκε να παραμείνει έγκλειστος, χωρίς στην ουσία να επιτρέπεται η έξοδός του σε ένα μικρό διαμέρισμα στο κτιριακό συγκρότημα του Πατριαρχείου, στον χριστιανικό τομέα της παλαιάς πόλης των Ιεροσολύμων.

Τρεφόταν και έπαιρνε τα αναγκαία από μια οικογένεια Αράβων, που του παρείχε ό,τι ήταν αναγκαίο, βάζοντας τα σε καλάθι από τον δρόμο και ο Ειρηναίος τα τραβούσε στον δεύτερο όροφο του μικρού του διαμερίσματος!

Σύμφωνα με τον Ισραηλινό δημοσιογράφο, η υγεία του έχει κλονιστεί δραματικά και παρ’ όλα αυτά, «ακόμη και τώρα, στο νεκροκρέββατό του, συνεχίζει να μάχεται κατά του αντικαταστάτη του, του νυν Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεοφίλου, που, όπως ισχυρίζεται, τον ενοχλεί», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, ο Ισραηλινός δημοσιογράφος.

Οι ισχυρισμοί του Πατριαρχείου

Σύμφωνα με το άρθρο, αλλά και με μαρτυρίες συνεργατών και υποστηρικτών του Ειρηναίου, η υγεία του έχει κλονιστεί, λόγω των σκληρών συνθηκών ζωής που του είχαν επιβληθεί και τώρα ζητούν να του επιτραπεί να επιστρέψει στην Ελλάδα. Εκεί θα μπορέσει να αναρρώσει, ή να ζήσει το υπόλοιπο της ζωής του σε μοναστήρι που έχει μετατραπεί σε κέντρο αποκατάστασης ασθενών και ηλικιωμένων κληρικών και μοναχών.

Ο πρώην Πατριάρχης δέχεται τις φροντίδες του Αρχιμανδρίτη Χρυσοστόμου, ηγουμένου της Ι.Μ. Αγ. Γερασίμου, στην Νεκρά Θάλασσα.

Οι υποστηρικτές του Ειρηναίου λένε ότι οι αντίπαλοί του στο Πατριαρχείο, με εντολή του Πατριάρχη, εμποδίζουν ακόμη και αυτή την τελική πράξη συμπόνιας. Το διαβατήριό του βρίσκεται στα χέρια τους και αρνούνται να τον αφήσουν να φύγει. Το Πατριαρχείο αρνείται αυτούς τους ισχυρισμούς, αναφέρει ότι το διαβατήριό του βρίσκεται στο Ελληνικό Προξενείο και ότι όταν τους επιστραφεί θα το παραδώσουν στον Ειρηναίο. Φυσικά είναι παράξενο, γιατί το διαβατήριο, ενός Έλληνα πολίτη δεν βρίσκεται στην κατοχή του, όπως θα έπρεπε, και γιατί το Πατριαρχείο το παρακρατά, με τον ισχυρισμό ότι ευρίσκεται στο Ελληνικό Προξενείο Ιεροσολύμων!

Εδώ και αρκετά χρόνια, ο Ειρηναίος πάσχει από μια σοβαρή πνευμονική ασθένεια και έχει νοσηλευτεί αρκετές φορές. Πριν από δύο εβδομάδες, εισήχθη στο νοσοκομείο και βγήκε λίγες μέρες αργότερα. Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι ο Πατριάρχης έδωσε εντολές για την εισαγωγή του προς ανάρρωση στη Μονή Deir Hajla κοντά στην Ιεριχώ. Οι υποστηρικτές του Ειρηναίου λένε ότι ο πραγματικός στόχος αυτού ήταν να τον κάνουν να υποφέρει και να συντομευτεί η ζωή του.

«Το σώμα μου δεν μπορεί να αντέξει τη ζέστη της Ιεριχούς, όπου με μετέφεραν ενάντια στη θέλησή μου», έγραψε ο Ειρηναίος σε μια συναισθηματικά φορτισμένη επιστολή προς το Ελληνικό Προξενείο. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες μεταφέρθηκε στο μοναστήρι δύο φορές και εισήχθη στο νοσοκομείο δύο φορές. Οι υποστηρικτές του λένε ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ο Ειρηναίος αποφάσισε να επιστρέψει στην Ελλάδα.

Όπως ισχυρίζονται, αυτό δεν σημαίνει ότι ο Ειρηναίος παραιτείται της αξίωσής του να αναγνωριστεί ως νόμιμος Πατριάρχης, αλλά η κίνησή του αυτή αποτελεί περισσότερο μια προσπάθεια για να σωθεί η ζωή του. Σημειώνεται ότι μια μικρή ομάδα μοναστηριών και θρησκευτικών κοινοτήτων στην Ελλάδα που ονομάζεται "Πνευματική Οικογένεια" έχει παραμείνει πιστή στον Ειρηναίο και δύο καλόγριες που ανήκουν στην ομάδα αυτή έχουν έρθει στην Ιερουσαλήμ για να τον φροντίσουν.

Αρνείται το Ελληνικό Προξενείο

Αφού η εφημερίδα Haaretz ήρθε σε επαφή με το Πατριαρχείο για σχολιασμό σχετικά με την υπόθεση, αξιωματούχοι του Ελληνικού Προξενείου πήγαν στο δωμάτιο του Ειρηναίου στο νοσοκομείο για να του πάρουν συνέντευξη. Λόγω της ασθένειάς του και των φαρμάκων του, δεν ήταν πλήρως διαυγής και απάντησε σε όλα τα ερωτήματά του με μία μόνο λέξη: "όχι", συμπεριλαμβανομένης της ερώτησης αν ήθελε να επιστρέψει στην Ελλάδα.

Οι υποστηρικτές του λένε ότι ήταν σε κακή φυσική και συναισθηματική κατάσταση και δεν κατάλαβε την περίσταση. Η πραγματική επιθυμία του Ειρηναίου, λένε, έγινε σαφής στην επιστολή που έστειλε πριν από τρεις εβδομάδες στο Προξενείο στην Ιερουσαλήμ, καθώς και στον Πρωθυπουργό της Ελλάδας και σε αρκετούς υπουργούς. «Ζητώ να μου παραδοθεί το διαβατήριό μου άμεσα», έγραφε. Ζήτησε επίσης να μεταφερθεί σε ειδικό μοναστήρι στην Ελλάδα, ώστε να βρίσκεται υπό συνεχή παρακολούθηση και φροντίδα.

Στην επιστολή, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ηaaretz, απαριθμεί όλες τις αδικίες που έχουν γίνει εις βάρος του, εξηγεί τους λόγους για τους οποίους είναι αθώος και που η καθαίρεσή του είναι παράνομη. Μία από τις μοναχές της "Πνευματικής Οικογένειας" λέει ότι το Προξενείο αρνήθηκε να δεχτεί την επιστολή, επειδή την υπέγραφε ως "Πατριάρχης Ειρηναίος" και δεν τον αναγνωρίζουν ως Πατριάρχη. «Τους είπαμε: Είναι Έλληνας πολίτης. Γιατί δεν δέχεστε την επιστολή; Πήραν την επιστολή, μπήκαν μέσα και λίγο αργότερα βγήκαν έξω, λέγοντας ότι δεν είναι πρόθυμοι να τη δεχτούν», λέει.

Απορρίπτει τους ισχυρισμούς το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο

Το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο απέρριψε τους ισχυρισμούς για κακή μεταχείριση του Ειρηναίου και κατάσχεση του διαβατηρίου του. Μάλιστα δύο μέρες μετά την αποστολή της επιστολής του Ειρηναίου στο προξενείο, προς έκπληξη όλων, η Ιερά Σύνοδος συγκλήθηκε εκτάκτως και έλαβε τη σημαντική απόφαση να αναγνωρίσει τον Ειρηναίο ως πρώην Πατριάρχη, αποκαθιστώντας κάποια από την τιμή του, καθώς είχε δοθεί εντολή να αντιμετωπίζεται ως απλός μοναχός.

Οι υποστηρικτές του Ειρηναίου λένε, όμως, ότι αυτή ήταν απλώς μια κίνηση για να κρατήσουν τον Ειρηναίο κοντά, να τον εμποδίσουν να πάει στην Ελλάδα και να αποκαταστήσουν την εικόνα του Πατριαρχείου. «Ο νυν Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος ανησυχεί ότι στην Ελλάδα θα μπορούσε [ο Ειρηναίος] να γίνει καλά και να αρχίσει να μιλάει για τις συμφωνίες [πώλησης ακινήτων του Πατριαρχείου]».

Εδώ να αναφέρουμε ότι και ο νυν Πατριάρχης Θεόφιλος κατηγορείται ότι έχει στην κυριολεξία ξεπουλήσει μέρος της ακίνητης περιουσίας του Πατριαρχείου, σε περίεργες Off Shore ισραηλινές εταιρείες. Τα τελευταία 2-3 χρόνια, πάντως, έχουν ξεσπάσει μεγάλες διαδηλώσεις στα παλαιστινιακά εδάφη από Παλαιστίνιους Ορθοδόξους Χριστιανούς. Του απαγορεύσουν, μάλιστα, την παρουσίασή του σε πολλές Εκκλησίες τόσο στα εδάφη της Παλαιστινιακής Αρχής, όσο και στο Βόρειο Ισραήλ, στην Γαλιλαία.

Οι δοσοληψίες του Θεόφιλου

Η πώληση, που ξεσήκωσε τους Παλαιστινίους αφορούσε 85 αγροτεμάχια της Ιερουσαλήμ, έκτασης εκατοντάδων στρεμμάτων και ιδιαίτερα μεγάλης αξίας. Ορισμένες εξ αυτών των εκτάσεων αποτελούν τμήμα ή σύνολο πολύ ακριβών συνοικιών όπως η Talabiya, η Rehavia, η Baka και η Katamon. Εκεί έχουν ανεγερθεί τις τελευταίες δεκαετίες εκατοντάδες κτίρια, καθώς και σημαντικά οικοδομικά και εμπορικά συγκροτήματα, όπως οι Πύργοι Wolfson, η συνοικία Neve Granot, o "Κήπος της Καμπάνας" (Gan Hapaamon), η Μεγάλη Συναγωγή και ο σιδηροδρομικός σταθμός της Ιερουσαλήμ. Η συμφωνία υπεγράφη, προσωπικά από τον Πατριάρχη Θεόφιλο Γ’. Μπορείτε να ενημερωθείτε από σχετική αρθρογραφία (Διαβάστε άρθρα του υπογράφοντος για τις πωλήσεις περιουσίας).

Σε απάντηση, το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο δήλωσε: «Το Πατριαρχείο μεριμνά για όλες τις ανάγκες του προηγούμενου Πατριάρχη Ιεροσολύμων Ειρηναίου, ο οποίος είναι σοβαρά άρρωστος. Έχουμε καθήκον να φροντίζουμε όλους τους φίλους μας και να βεβαιωνόμαστε ότι λαμβάνουν το υψηλότερο επίπεδο επαγγελματικής φροντίδας. Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων και όλος ο κλήρος θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν τον πρώην Πατριάρχη και την οικογένειά του κατά τη διάρκεια αυτής της δύσκολης περιόδου. Προσευχόμαστε για την ταχεία ανάρρωσή του. Επί του παρόντος φροντίζουμε να ανανεώσουμε τη βίζα και το διαβατήριο του πρώην Πατριάρχη στο Προξενείο και περιμένουμε ότι θα είναι έτοιμα μέσα στις επόμενες ημέρες». Πάντως από το Ελληνικό Προξενείο στην Ιερουσαλήμ δεν έγινε κανένα σχόλιο.

Όπως φαίνεται η διαμάχη που ξεκίνησε πριν 14 χρόνια, για άλλους λόγους, συνεχίζεται ακόμη και σήμερα με μια αδυσώπητη διαμάχη Πατριαρχών, του πρώην και του νυν. Οι πωλήσεις ακίνητης περιουσίας εκ μέρους του Πατριαρχείου υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν και είναι το καύσιμο, που συντηρεί και διατηρεί επί αιώνες το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, με ηγετική θέση στους Αγίους Τόπου.

Η πώληση των δύο ξενοδοχείων από τον Ειρηναίο είναι αμελητέα σε σχέση με τις τεράστιες εκτάσεις που πούλησε ο νυν Πατριάρχης Θεόφιλος. Γι' αυτό είναι σήμερα στην ουσία Persona non Grata ίσως στο μεγαλύτερο μέρος των περιοχών που κατοικούν Ορθόδοξοι Παλαιστίνιοι. Γι' αυτό και δεν τολμά να εμφανιστεί στις περιοχές αυτές.

Ακόμη και ο ρόλος του Ελληνικού Προξενείου Ιεροσολύμων κρίνεται ως περίεργος με ενδεχόμενη σκοπιμότητα. Παρ’ όλα αυτά θα ευχόμασταν να επέλθει η ηρεμία, η συγχώρεση και η αγάπη, για το καλό του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και της Αγιοταφικής Αδελφότητας, του άλλοτε "Τάγματος των Σπουδαίων". Τα συνεχή λάθη των ιθυνόντων, των ηγητόρων, των Πατέρων, αλλά και της Ελληνικής Πολιτείας, το έκαναν να χαθεί η ουσία από την ονομασία του (Τάγμα των Σπουδαίων) και όχι μόνο.

 * Ο Ιωάννης Αθαν. Μπαλτζώης είναι αντιστράτηγος ε.α., πρώην Ακόλουθος Άμυνας στο Τελ Αβίβ, πρώην Αξιωματικός επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος Tactical Intelligence School (U.S. Army), με Μεταπτυχιακό (M.Sc.) στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ).


Πηγές: Εφημερίδα HAARETZ της 17/8/19 (www.haaretz.com)

Άρθρα του ιδίου (Ι. Μπαλτζώη) για Πατριαρχείο Ιεροσολύμων

1. http://www.analystsforchange.org/2017/07/blog-post_219.html

2.http://www.analystsforchange.org/2017/07/blog-post_246.html

3.http://www.analystsforchange.org/2017/07/blog-post_669.html