Η Λυκορράχη στις μέρες μας

Το χωριό Λυκορράχη βρίσκεται στη Νοτιοδυτική πλαγιά του ορεινού όγκου του Γράμμου, βρίσκεται σε υψόμετρο 1050 μ. περίπου, στους πρόποδες των υψωμάτων Άνω και Κάτω Αρένας της οροσειρά του Γράμμου και σήμερα είναι ακατοίκητο. Το παλαιότερό του όνομα ήταν «Λούψικο» και ανήκεστα περίφημα Μαστοροχώρια της Ηπείρου. Οι κάτοικοι μετακινήθηκαν τη δεκαετία του 70, λόγω κατολισθήσεων και καθιζήσεων, σε νεότερο οικισμό, λίγα χιλιόμετρα νοτιότερα, πολύ κοντά στην επαρχιακή οδό Πεντάλοφου Κοζάνης – Κόνιτσας. Το νέο χωριό,απέχει 35 χλμ από τη Κόνιτσα και φέρει σήμερα το όνομα «Κεφαλοχώρι».

Η περιοχή του χωριού αποτέλεσε το βορειο - ανατολικότερο σημείο της προώθησης των Ιταλών αλπινιστών της επίλεκτης μεραρχίας «Τζούλια» το Νοέμβριο του 1940.

Στις 31 Οκτωβρίου του 1940, η κατάσταση στο θέατρο επιχειρήσεωνΗπείρουήτανκρίσιμη για την ελληνική πλευρά. Στο δε τομέα της Πίνδου όπου αμυνόταν το Απόσπασμα του Συνταγματάρχου Δαβάκη, η κατάσταση χαρακτηριζόταν κρίσιμη έως και δραματική. Οι ασθενείς ελληνικές δυνάμεις είχαν υποχωρήσει υπό τη σφοδρή πίεση των κατά πολύ υπερτέρων ιταλικών δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή του Επταχωρίου. Το Απόσπασμα Πίνδου ήταν έφεδρος σχηματισμός, ο οποία είχε προεπιστρατευθεί από τις 29 Αυγούστου αποτελούνταν από δύο τάγματα (το Ιο και το ΙΙο), του 51 Συντάγματος Πεζικού (ΣΠ) τα οποία είχαν πρoεπιστρατευθεί στις 29 Αυγούστου, στα Τρίκαλα και είχαν προωθηθεί στο Επταχώρι από την 1η ως τις 10 Σεπτεμβρίου, το Λόχο Βούρμπιανης του Τάγματος Προκαλύψεως Κόνιτσας (της VIIIης Μεραρχίας), μια πυροβολαρχία ορειβατικού πυροβολικού των 75΄,΄ έναν ουλαμό πυροβολικού συνοδείας των 65΄΄ και ουλαμό ιππικού. Το Ι/51 Τάγμα αποτελούνταν από τους 1ο, 2ο και 3ο Λόχο του 51 ΣΠ. Το δε ΙΙ/52 Τάγμα αποτελούνταν από τους 5ο, 6ο και 7οΛόχο. Το ΙΙΙο Τάγμα του 51 ΣΠ, αποτελούμενο από 9ο 10ο και 11ο Λόχο,είχε συγκροτηθεί στις 15 Οκτωβρίου και από τις 27 Οκτωβρίου κινούνταν από τοΠεντάλοφοΚοζάνης προς το Επταχώρι που αποτελούσε την έδρα του Αποσπάσματος Πίνδου. Εναντίον τους, επιτέθηκε η Ιταλική μεραρχία αλπινιστών «Τζούλια» αποτελούμενη από δύο συντάγματα αλπινιστών, σύνταγμα ορειβατικού πυροβολικού τρειςμοίρες (εννέα πυροβολαρχίες), τάγμα πεζικού, ίλη ιππικού και λόχο Αλβανών.

Μέχρι το βράδυ της 31ης Οκτωβρίου, στο τομέα της VIIIης Μεραρχίας, οι Ιταλοί είχαν ανατρέψει τα τμήματα προκαλύψεως, είχαν προωθηθεί και λάβει την επαφή με τη κυρία τοποθεσία άμυνας, τη τοποθεσία «Ελαίας», στο Καλπάκι. Στο Νότιο δηλ. στο παραλιακό τομέα της Μεραρχίας, είχαν ήδη προελάσει και αναχαιτιζόντουσαν, με δυσκολία,προ του ποταμού Καλαμά.

Το Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας (ΤΣΔΜ) έστελνε εσπευσμένα ενισχύσεις για να συγκρατήσει το θύλακα στο τομέα της Πίνδου και έτσι το απόγευμα της 30ης Οκτωβρίου (περί της 16.00) έφτασε στο Επταχώρι το στρατηγείο της ΙΙας Μεραρχίας με διοικητή τον υποστρατηγό Βραχνό.

Η Ίλη Γεωργιάδη

Ήταν οργανική ίλη της Β’ Ομάδας Αναγνωρίσεως, η οποία αποτελούσε επιστρατευόμενη - και όχι ενεργή μονάδα - το δε υλικό και προσωπικό της προερχόταν κυρίως από τη Σχολή Εφαρμογής Ιππικού, με έδρα τη Λάρισα.

Η Ίλη με διοικητή τον Ίλαρχο Δημήτριο Γεωργιάδη, προεπιστρατεύτηκε, τον Αύγουστο του 1940 στο χωριό Καζακλάρ (Αμπελώνας) Λάρισας και στις 26 Αυγούστου προωθήθηκε στο Καρπερό Γρεβενών, ασκούμενη και προετοιμαζόμενη για επιχειρησιακή χρησιμοποίηση, ενόψει των συνεχών κλιμακούμενων ιταλικών προκλήσεων (βλέπε τορπιλισμός της «Έλλης» κλπ).

Η Ίλη αποτελούνταν από 4 ουλαμούς ιππικού, έναν ουλαμό πολυβόλων και ένα ουλαμό όλμων. Κάθε ουλαμός ιππικού περιελάμβανε 3 ενωμοτίες οπλοπολυβόλων των 4 ανδρών η κάθε μία (3 οπλοπολυβόλα) και μία ενωμοτία ανιχνευτών των 4 ανδρών. Η Ίλη στο σύνολο της διέθετε 12 στοιχεία οπλοπολυβόλων. Ο ουλαμός πολυβόλων περιελάμβανε τους υπηρέτες των 2 στοιχείων πολυβόλων και τη μεταφορά αριθμού πυρομαχικών. Ο ουλαμός όλμων περιελάμβανε του υπηρέτες και τους αναγκαίους άνδρες για την μεταφορά πυρομαχικών και την εξυπηρέτηση 2 όλμων των 81 χιλ..

Στις 28 Οκτωβρίου 1940, η Ίλη με διαταγή του ΤΣΔΜ προωθείται στο Ελευθεροχώριο Γρεβενών και στις 29 Οκτωβρίου προωθείται εκ νέου στο Δοτσικό Γρεβενών (τότε Δούτσικο). Στη συνέχεια διατάσσεται να προωθηθεί στο Επταχώρι και να τεθεί υπό διοίκηση του Αποσπάσματος Πίνδου.

Ο αντισυνταγματάρχης Μισύρης προ του Διοικητηρίου του Αποσπάσματος Δαβάκη, στο Επταχώρι, το Σεπτέμβριο του 1940 

Η Ελληνική Αντίδραση

Το πρωί της 28ης Οκτωβρίου βρήκε το ΙΙΙ/51 Τάγμα (δηλ. το τρίτο τάγμα του 51 Συντάγματος, του οποίου τα άλλα δύο τάγματα ουσιαστικά συγκροτούσαν το απόσπασμα Πίνδου, να κινείται προς Επταχώρι, ως εφεδρεία του Αποσπάσματος. Πρώτος έφτασε ο 9ος Λόχος και Ομάδα Πολυβόλων που προωθήθηκαν άμεσα, βορειοδυτικά Επταωρίου, προς τον Αυχένα Πρίασπο και στη συνέχεια προς το χωριό Λυκορράχη. Ο 10ος Λόχος ακολούθησε και αρχικά εγκαταστάθηκε αμυντικά προ του Επταχωρίου, ενώ στις 18.00 διατάχθηκε να κινηθεί προς χωριό Κάντζικο (σήμερα Δροσοπηγή), δυτικά Επταχωρίου.Ο 11ος Λόχος, με τον υπόλοιπο Λόχο Πολυβόλων του Τάγματος καθώς και τον Λόχο Όλμων του 51ουΣΠ, έφθασαν τις πρώτεςαπογευματινές ώρες της 28ης, με επικεφαλής το διοικητή του ΙΙΙ/51 Τάγματος, ταγματάρχη Νικήτα. Ο 11ος Λόχος προωθήθηκε και αυτός προς τον αυχένα Πρίασπο επί του Γράμμου (δυτικά του χωρίου Λυκορράχη) όπου έφτασε στις 0930 τις επομένης, δηλ. στις 29 Οκτωβρίου, υπό έντονη βροχόπτωση. Η τμηματική χρησιμοποίηση του ΙΙΙ/51 Τάγματος που αποτελούσε την εφεδρεία του Αποσπάσματος Πίνδου δεν έφερε ουσιαστικό επιχειρησιακό αποτέλεσμα. Ο ιδιαίτερα κακός καιρός επέτεινε τη κόπωση και τη φθορά των τμημάτων.

Από το μεσημέρι της 30ης Οκτωβρίου άρχισαν να φτάνουν σταδιακά στο Επταχώρι,οι ενισχύσεις που έστελναν, τα προϊστάμενα - του Αποσπάσματος Πίνδου - κλιμάκια. Πρώτο έφτασε Ι/2 Τάγμα (δηλ. 1ο τάγμα του 2ου Συντάγματος Πεζικού) υπό τον ταγματάρχη Πατιστή Γεώργιο, χωρίς τα μεταγωγικά του. Το τάγμα ανήκε στη Ταξιαρχία, και αμέσως, τις μεταμεσημβρινές ώρες, διατάχθηκε και επάνδρωσε επίκαιρες θέσεις πέριξ του Επταχωρίου. Τις εσπερινές ώρες αφίχθηκεη Ίλη Γεωργιάδη, η οποία κινούμενη περισυνέλεξε, στο χωριόΖούζουλη (νότια του Επταχωρίου), διασκορπισμένα τμήματα του Αποσπάσματος Πίνδου. Στη συνέχεια άρχισαν να καταφθάνουν και τμήματα Ι/4 Τάγματος καθώς και μια πυροβολαρχία που αμέσως τάχθηκαν και αυτά στην έσχατη γραμμή άμυνας προ του Επταχωρίου, πίσω από την οποία διατάχθηκε να συμπτυχθεί για αναδιοργάνωση, το σύνολο του καταπονημένουΑποσπάσματος Πίνδου που επί 3 ημέρες,διεξήγαγε επιβραδυντικό αγώνα.

Ο Στρατηγός Βραχνός, αφού ανέλαβε υπό τι διαταγές του όλα τα τμήματα, στη περιοχή του Επταχωρίου, διέταξε μεταξύ των άλλων την Ίλη Γεωργιάδη να κινηθεί από τα ξημερώματα της 31ης Οκτωβρίου προς τα Δυτικά,προς τη κατεύθυνση «χωριό Λυκορράχη–χωριό Ζέρμα» και ταυτόχρονα να στείλει αναγνωρίσεις επί δύο ακόμη κατευθύνσεων – δρομολογίων, για τη λήψη επαφής με τον εχθρό και τη συλλογή πληροφοριών. Ο Μέραρχος συνάντησε προσωπικά τον Ίλαρχο, του έδωσε προφορικές οδηγίες σχετικά με την αποστολή του και του επέστησε την προσοχή εξ αιτίας της σοβαρότητας της κατάστασης. Ο Ίλαρχος διατάχθηκε, επίσης, σε περίπτωση που πιεζόταν ισχυρά από τον εχθρό, να ελιχθεί επιβραδυντικά προς την συμβολή Σαρανταπόρου (δυτικά Επταχωρίου), όπου θα έπρεπε να αμυνθεί μαζί με τα άλλα τμήματα μέχρι νεοτέρας διαταγής.

Πράγματι, το πρωί της 31ης Οκτωβρίου ο Ίλαρχος ανέφερε τηλεφωνικά στον Μέραρχο ότι η Ίλη του είχε εγκατασταθεί στη διάβαση Πρίασπος, χωρίς να συναντήσει Ιταλούς, και είχε αποσταλεί αναγνωρίσεις προς τα χωριά Ζέρμα και Κάντζικο, οι οποίες δεν είχαν επιστρέψει, αλλά ο ίδιος είχε πληροφορηθεί από χωρικό ότι οι Ιταλοί κατείχαν ήδη τη Λυκορράχη. Τότε για πρώτη φορά διαφάνηκε ότι ο εχθρός δεν είχε την πρόθεση να κινηθεί προς Επταχώρι. Λίγο αργότερα, περί της 11.00, ο Γεωργιάδης ανέφερε ότι το χωριό Ζέρμα δεν κατεχόταν από τους ιταλούς, ενώ κατεχόταν το χωριό Κάντζικο.

Ο στρατηγός Βραχνός μετά από πρωινή αναγνώριση και τοπογραφική ενημέρωση από τον συνταγματάρχη Δαβάκη, αποφάσισε αντεπίθεση από τα ξημερώματατης 1ης Νοεμβρίου με τρία τακτικά Συγκροτήματα (το Βόρειο,το Νότιο υπό το Συνταγματάρχη Δαβάκη και το απόσπασμα ταγματάρχη Πανταζή), για την απώθηση των ιταλών και την αποκατάσταση της αμυντικής τοποθεσίας. Το Βόρειο υπό τον αντισυνταγματάρχη Μισύρη (υποδιοικητή του Αποσπάσματος Πίνδου) θα αποτελούνταν από δύο λόχους πεζικού του ΙΙΙ/51 Τάγματος (5ος και 9ος), την Ίλη Γεωργιάδη, δύο διμοιρίες πολυβόλων και ουλαμό πυροβολικού και θα ενεργούσε από τις 07:30 της 1ης Νοεμβρίου,στη κατευθύνση «αυχένας Πρίασπος – χωριό Λυκορράχη–χωριό Οξυά».

Ο αντισυνταγματάρχης Μισύρης ξεκίνησε στις 16:00 της 31 Οκτωβρίου από το Επταχώρι, υπό ακατάσχετη βροχή, ψύχος και πυκνό σκοτάδι, κατευθυνόμενος προς Πρίασπο με τη διλοχία πεζικού, τη διμοιρία πολυβόλων και τον ουλαμό πυροβολικού, για να καταλάβει το ύψωμα ανατολικά του χωριού Ζέρβας. Από τα υπό τον Μισύρη τμήματα,αρκετοί άνδρες ήσαν ανυπόδητοι και με εφθαρμένο ιματισμό. Η οδός προς Πρίασπο βρισκόταν σε άθλια κατάσταση, εξ αιτίας των συνεχών έντονων βροχοπτώσεων των τελευταίων ημερών, με αποτέλεσμα στρατιώτες και κτήνη να βυθίζονται βαθειά μέσα στη λάσπη.

Σαν να μην έφτανε αυτό, τα τμήματα έπρεπε να διέλθουν από τη κατεστραμμένη γέφυρα στη συμβολή του ποταμού Σαρανταπόρου με το ρεύμα Μαρδίτσα.Η γέφυρα είχε καταστραφεί, με διαταγή Δαβάκη, κατά τη σύμπτυξη. Επειδή τα πεζοπόρα τμήματα δεν θα μπορούσαν να διαβούν τον ποταμό, η Ι Μεραρχία αναγκάσθηκε να στείλει διμοιρία σκαπανέων μαζί με χωρικούς για την πρόχειρη επισκευή της, ώστε να μη καθυστερήσει το απόσπασμα στην αποστολή του.

Τελικά ο Μισύρης έφθασε στον Πρίασπο κατά τις πρώτες μεταμεσονύκτιες ώρες και εκεί συναντήθηκε με την Ίλη Γεωργιάδη. Εξ αιτίας των αντίξοων συνθηκών το πυροβολικό αναγκάσθηκε να διανυκτερεύσει καθ’ οδόν και έφθασε στη Λυκορράχη κατά τις 14:00 της επομένης, για να συμμετάσχει καθυστερημένα στη μάχη. Η διαταγή επιχειρήσεων της μεραρχίας για επιθετική ενέργεια έφθασε στα χέρια του Μισύρη στις 04:00 της 1ης Νοεμβρίου.

Το Συγκρότημα Μισύρη

Όπως αναφέρθηκε, το Βόρειο Συγκρότημα θα το αποτελούσαν οι δύο λόχοι πεζικού του ΙΙΙ/51 Τάγματος, ο 5ος και 9ος, η Ίλη Γεωργιάδη, δύο διμοιρίες πολυβόλων και ουλαμός πυροβολικού.

Οι δύο Λόχοι πεζικού ήσαν ιδιαιτέρα καταπονημένοι. Ανήκαν στο Απόσπασμα Πίνδου και συνεπώς είχαν εμπλακεί σε επιχειρήσεις από το πρωί της 28ης Οκτωβρίου.

Ο 5ος Λόχος, τα ξημερώματα της 28ης, ήταν ταγμένος στο αριστερό του κεντρικού υποτομέα του Απόσπασματος Πίνδου, στο χωριό Πυρσόγιαννη. Δέχθηκε από τις 05.00, υπό βροχή και παγετό, επίθεση συγκροτήματος τάγματος αλπινιστών πεζικού με πυροβολικό και βαρείς όλμους. Με τις προκεχωρημένες διμοιρίες του, αρχικά αμύνθηκε, αλλά με την εξάντληση των πυρομαχικών και υπό την απειλή κύκλωσης αναγκάσθηκε να υποχωρήσει στη Πυρσόγιαννη. Η μία διμοιρία του κυκλώθηκε, αλλά δεν κατέθεσε τα όπλα και τελικά κατόρθωσε υπό ισχυρή εχθρική πίεση να συμπτυχθεί στο Επταχώρι, όπου ανασυγκροτήθηκε. Ο υπόλοιπος Λόχος, με διαταγή του Υποτομέα (Διοικητής ο Αντισυνταγματάρχης Μισύρης) συμπτύχθηκε μετά τις 18:00 της 28ης Οκτωβρίου από τα υψώματα της Πυρσόγιαννης, μαχόμενος διαρκώς προς την περιοχή Θεοτόκος, όπου χρησιμοποιήθηκε ως εφεδρεία του Υποτομέα. Ο ίδιος ο Δαβάκης, στο Επταχώρι, για την ενίσχυση των εμπρός μαχομένων τμημάτων,σε πολεμοφόδια, συνέλεξε τα πυρομαχικά των ημιονηγών, των κλιβανέων και των γραφέων και τα οποία απέστειλε μπροστά στους 5ο και 2οΛόχο. Την νύκτα της 28/29 Οκτωβρίου, ο Λόχος συμπτύχτηκε και πάλι προς χωριό Λυκορράχη όπου και έφτασε περί τις 03:00 και μέχρι το πρωί τάχθηκε εσπευσμένα στα υψώματα ανατολικά του χωριού, ως μέρος της εφεδρείας του κεντρικού Υποτομέα.

Το μεσημέρι της 30ης Οκτωβρίου μετακινήθηκε εκ νέου προς τα πίσω και εγκαταστάθηκε αμυντικά στα δυτικά της Λυκορράχης υψώματα, ενισχυόμενος και με άνδρες των 7ου και 9ου Λόχων που υποχωρούσαν με αταξία. Όμως με την έλευση του σκότους, προέκυψε άμεσος κίνδυνος αποκοπής του Λόχου, λόγω ταχείας προώθησης των ιταλών στο κεντρικό υποτομέα Πίνδου. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης ο Δαβάκης εισηγήθηκε στο ΤΣΔΜ την περαιτέρω σύμπτυξη 1ου και 5ου Λόχων. Αυτή εγκρίθηκε και ξεκίνησε υπό δραματικές συνθήκες. Την νύκτα 30/31 Οκτωβρίου, οι άνδρες βάδιζαν, αλλού συντεταγμένοι και αλλού με αταξία, κατάκοποι και νηστικοί υπό ραγδαία βροχή και βαθύ σκότος. Κατά τη διέλευση του Σαρανταπόρου στη συμβολή του με το χείμαρρο Αετομηλίτσας, το νερό έφθανε στους άνδρες ως τη μέση. Παρομοίως και τα εξαντλημένα υποζύγια κινούνταν με δυσκολία στη δύσβατη ατραπό, ενώ πολλά βαρυφορτωμένα με πυρομαχικά και υλικά πολυβόλων κατέπεσαν στις βαθιές χαράδρες.Τελικά ο 5ος και ο 9ος Λόχος συμπτύχτηκαν στο Επταχώρι, όπου μέχρι το μεσημέρι της 31ης Οκτωβρίου κατορθώθηκε να ανασυγκροτηθούν.

Ο 9ος Λόχος έφτασε στο Επταχώρι στις 28 Οκτωβρίου. Τη νύκτα 28/29 προωθήθηκε προς τη περιοχή του χωριού Λυκορράχη και εγκαταστάθηκε αμυντικά στα νοτιο - ανατολικά του χωριού, προκειμένου να συνδέσει το Κεντρικό και τον αριστερό Υποτομέα.

Η ιταλική πίεση, από το πρωί της 29ης Οκτωβρίου, ανάγκασε τους 9ο και 7ο Λόχους να συμπτυχθούν. Ο Λόχος συμπτύχτηκε προς τον αυχένα Πρίασπος (δυτικά της Λυκορράχης), όπου και ανασυγκροτήθηκε, αλλά άνδρες του Λόχου έφθασαν υποχωρούντες ως το Επταχώρι.Όμως από τα μεσάνυκτα της 29/30 Οκτωβρίου η σύμπτυξη των τμημάτων έλαβε ραγδαία μορφή. Συμπτύχτηκαν στο Επταχώριμαζί με τη πυροβολαρχία του Αποσπάσματος και τα μεταγωγικά των μονάδων όπου και αναμείχθηκαν, με αποτέλεσμα να προκληθεί μεγάλη σύγχυση.Στο Επταχώρι συνέρρεαν στρατιώτες απ’ όλα τα σημεία του μετώπου σαστισμένοι και με κλονισμένο ηθικό. Ο συνωστισμός επιτεινόταν από τα φορεία με τους πληγωμένους και τους παγόπληκτους. Πάνω στο μαύρο κέλητά του ο Δαβάκης, κατά τις πρωινές ώρες και τις πρώτες απογευματινές της 30ης Οκτωβρίου, μεριμνούσε για τη λήψη στοιχειωδών μέτρων αμύνης γύρω από το Επταχώρι και παράλληλα προσπαθούσε να εμψυχώσει τους στρατιώτες του υποσχόμενος ενισχύσεις. Με την σταδιακή άφιξη των ενισχύσεων άλλαζε και η ψυχολογία των καταπονημένωντμημάτων. Έτσι κατέστη δυνατή η ανασυγκρότηση του Λόχου το μεσημέρι της 31ης Οκτωβρίου.

Η επίθεση στη Λυκορράχη

Μισή ώρα πριν την προκαθορισμένη έναρξη της επιθέσεως, στις 07:00, ο ίλαρχος Γεωργιάδης προώθησε την Ίλη του προς Λυκορράχη. Περί τις 08:00, οι ανιχνευτές ιππείς αντελήφθησαν κίνηση ιταλικού τμήματος δυνάμεως 300 περίπου ανδρών με πολλά μεταγωγικά και χωρίς τα απαραίτητα μέτρα προστασίας,να κινείται από Λυκορράχη προς χωριό Κάντζικο. Η πληροφορία διαβιβάστηκε ταχύτατα στον Ίλαρχο, ο οποίος έσπευσε ο ίδιος για να εκτιμήσει την κατάσταση. Αμέσως έταξε τους ουλαμούς έτσι ώστε να σχηματίσει κλοιό, και ανέφερε στον επικεφαλής αντισυνταγματάρχη Μισύρη, ο οποίος προώθησε δύο λόχους για να επιτεθούν από κοινού με το ιππικό.

Όλα έγιναν με τέτοια ταχύτητα, ώστε, όταν το αντελήφθη ο εχθρός, ήταν πλέον αργά. Τα πυρά των ελληνικών όπλων ήσαν τόσο δραστικά, ώστε επετεύχθη πλήρης αιφνιδιασμός και ο εχθρός έψαξε πανικόβλητος τη σωτηρία στη φυγή προς τη Λυκορράχη όπου βρισκόταν και άλλη Ιταλική δύναμη. Τα έμφορτα κτήνη αφήνιασαν και έτρεχαν προς κάθε κατεύθυνση. Τα εντός του χωριού τμήματα επιχείρησαν και αυτά να διαφύγουν είτε προς το χωριό είτε προς τις χαράδρες, όμως το ιππικό περιέσφιγγε τη Λυκορράχη και το πεζικό, αφού κατέλαβε τα υψώματα, υποστήριζε με δραστικά πυρά το ιππικό. Χωρίς άλλη διέξοδο οι Ιταλοί άρχισαν πλέον να αμύνονται μέσα στο ίδιο το χωριό από σπίτι σε σπίτι.

Στο σημείο αυτό η Ίλη ανέλαβε την πρωτοβουλία να διεξαγάγει αγώνα εντός κατοικημένου τόπου. Οι πεζομαχούντες ιππείς εισέδυσαν στο χωριό και άρχισαν την εκκαθάριση των οικιών, από τις οποίες αμύνονταν σθεναρώς οι Ιταλοί με χρήση χειροβομβίδων και ολμίσκων. Σύντομα και το πεζικό εισόρμησε εντός του χωρίου για να λάβει μέρος στον αγώνα, ενώ οι ελληνικές απώλειες αυξάνονταν. Γύρω στις 11:00 ο διοικητής του Συγκροτήματος Μισύρης τραυματίσθηκε στο αριστερό πόδι και εξ αιτίας της αδυναμίας του να βαδίζει, παραχώρησε προσωρινά τη διοίκηση στο λοχαγό Λαμπράκη Δημήτριο, διοικητή του 5ου Λόχου. Ο ίδιος παρέμεινε στη Λυκορράχη ως τις 16:30, οπότε μεταφέρθηκε στο πρόχειρο χειρουργείο Επταχωρίου. Κατά τα άλλα η μάχη συνεχίσθηκε ως τις απογευματινές ώρες και κόπασε περί τις 17:00.

Στο χωριό αιχμαλωτίσθηκαν τρεις αξιωματικοί και 130 οπλίτες. Άλλοι 80 οπλίτες, 120 κτήνη, τέσσερα βαρέα πολυβόλα Fiat, περίπου 15 οπλοπολυβόλα, χιλιάδες χειροβομβίδες και διάφορα υλικά διαβιβάσεων, εξαρτύσεως και ιματισμού περισυλλέγησαν στην κοιλάδα του Σαρανταπόρου ποταμού. Οι απώλειες του συγκροτήματος ανήλθαν σε 30 οπλίτες νεκρούς και τραυματίες. Η Ίλη Γεωργιάδη παρότι διεξήγαγε το δυσκολότερο κομμάτι της επιχείρησης είχε απώλειες μόνο ένα νεκρό ιππέα και ένα ιππέα τραυματία.

Το σχετικό σήμα που συνέταξε ο Μισύρης είναι άκρως κατατοπιστικό: «ώρα 16:30, Ι Μεραρχίαν, Αναφέρω Λόχοι κατέχουσι υψώματα Ν.Δ. και Β.Δ. Λυκορράχης. Συνελάβομεν αιχμαλώτους και πολλά υλικά. Κατέρχομαι εις Επταχώριον, 1-11-1940, Μισύρης». Στο δε Πολεμική Έκθεση των επιχειρήσεων της Πίνδου από 28η Οκτωβρίου μέχρι τη 1η Νοεμβρίου 1940 που ο ίδιος συνέταξε πολύ αργότερα, αναφέρει:«Ηθικόν πολύ καλόν, το οποίον ανεπτερώθη ακόμη περισσότερον μετά την πρώτηνήτταν των Ιταλών και των συλλήψεων των αιχμαλώτων. Η χαρά και η ικανοποιήσιςεφαίνοντο αποτυπωμένη εις τα πρόσωπα όλων».

ΟΙ Άλλοι τομείς - Η σημασία της Νίκης

Το Νότιο Συγκρότημα, υπό τον Δαβάκη, επιτέθηκε σε δύο κατευθύνσεις προς ύψωμα Προφήτη Ηλία Φούρκας όπου και καθηλώθηκε και κατά του υψώματος Τσούκα όπου επίσης καθηλώθηκε. Η Τσούκα καταλήφθηκε δύο φορές από τους Έλληνες αλλά ανακαταλήφθηκε από τους Ιταλούς. Κατά την τρίτη αντεπίθεση, χωρίς θετικό αποτέλεσμα, σκοτώθηκε ο διοικητής του Ι/4 Λόχου υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος και ο υποδιοικητής του έφεδρος ανθυπολοχαγός Ελευθέριος Ντάσκας. Το απόσπασμα ταγματάρχη Πανταζή πιέστηκε ισχυρά από υπέρτερες ιταλικές δυνάμειςκαι συμπτύχθηκε 8 χλμ, δυτικότερα. Συνεπώς από πλευράς επιχειρήσεων τα μόνο καλά αποτελέσματα ήρθαν από το Βόρειο Συγκρότημα στο οποίο πρωτοστάτησε η Ίλη Γεωργιάδη.

Η Ίλη Γεωργιάδη δεν «επαναπαύθηκε στις δάφνες της» συνέχισε να μετακινείται και να μάχεται συνεχώς, μέχρι την κατάληψη της Κόνιτσας συμμετέχουσα σε πολλές νικηφόρες μάχες. Η δράση της Ίλης, κατά τη συνέχεια της μάχης της Πίνδου, απαιτεί ένα μελλοντικό άρθρο για να περιγραφεί.