Τα πραγματικά διακυβεύματα μιας παρέμβασης στην Ουκρανία

Γράφει η κ. Kimberly Marten

Μέχρι στιγμής, είναι πολύ νωρίς ακόμη για να ονοματιστούν τα γεγονότα στην Κριμαία ως οτιδήποτε άλλο εκτός από ένα εγχώριο πραξικόπημα με ρωσική υποστήριξη. Αλλά αυτό μπορεί να αλλάξει. Αν ο Πούτιν ξεκινήσει μια πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή, ρισκάρει να προκαλέσει μια μάχη με τον σχετικά ισχυρό ουκρανικό στρατό, τις εθνικές πολιτοφυλακές τής Ουκρανίας και μια εξαγριωμένη μειονότητα Τατάρων τής Κριμαίας.

Το προηγούμενο άρθρο μου [1] σχετικά με το τι ήταν πιθανό να κάνει η Ρωσία στην Ουκρανία περιέγραφε το κόστος μιας προσπάθειας της Ρωσίας να διευρύνει το έδαφός της. Ο τίτλος και ο υπότιτλος γράφτηκαν από τους συντάκτες. Η ανάγνωσή μου σχετικά με την κατάσταση δεν μου έδινε την σιγουριά ότι η Ρωσία δεν θα εισβάλει στην Κριμαία, και όντως υποστήριξα ότι η εισβολή ήταν πιθανή αν υπήρχε βία κατά των Ρώσων εκεί (αυτός ήταν ο λόγος που κάλεσα την ουκρανική κυβέρνηση να μην τσιμπήσει το δόλωμα επιτρέποντας ή ενθαρρύνοντας αντι-ρωσική βία στην Κριμαία).

Χθες, ωστόσο, αρκετές χιλιάδες μασκοφόροι άνδρες - οι οποίοι πιστευόταν ευρέως ότι ανήκουν σε ιδιωτικές παραστρατιωτικές εταιρείες και πληρώνονται και μεταφέρονται από την Ρωσία - κυρίευσαν κυβερνητικά κτίρια και αεροδρόμια στην Σιμφερούπολη, την πρωτεύουσα της Κριμαίας, και γύρω από την ρωσική ναυτική βάση στην Σεβαστούπολη. Το έκαναν προς υποστήριξη του Σεργκέι Αξιόνοφ, τον επί μακρόν ηγέτη τού Ρωσικού Ενωτικού Κόμματος της Κριμαίας. Μια ημέρα πριν, η συντριπτική πλειοψηφία στο κοινοβούλιο της Κριμαίας τον ψήφισε ως υπηρεσιακό πρωθυπουργό τής περιοχής. Λίγο μετά, ο ίδιος ζήτησε υποστήριξη ασφάλειας από την Ρωσία. Σύμφωνα με τον Ουκρανικό Τύπο, ο Αξιόνοφ γεννήθηκε στην τότε Σοβιετική περιοχή τής γειτονικής Μολδαβίας, αποφοίτησε από κολέγιο της Σιμφερούπολης το 1993, και προφανώς έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος τής ζωής του στην Κριμαία.

Η διαδικασία που έθεσε τον Αξιόνοφ στην εξουσία παραβίασε το σύνταγμα της Ουκρανίας, αφού το Κίεβο υποτίθεται ότι θα διόριζε τον περιφερειακό πρωθυπουργό. Αλλά πάλι, το ίδιο έκανε και η διαδικασία μέσω της οποίας ο Oleksandr Turchynov έγινε προεδρεύων τής Ουκρανίας, γιατί, όπως επεσήμανε η Daisy Sindelar, μια ανώτερη ανταποκρίτρια του Radio Free Europe / Radio Liberty, η ανατροπή τού πρώην προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς δεν ακολούθησε το συνταγματική πρωτόκολλο. Κάποιος μπορεί να υποστηρίξει ότι οι περιπτώσεις είναι κάπως ισοδύναμες: Σε αμφότερες τις κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες υποστηρίχθηκε ένας νέος ηγέτης.

Μέχρι αυτή την στιγμή, είναι πολύ νωρίς για να αποκληθούν τα γεγονότα στην Κριμαία οτιδήποτε άλλο εκτός από ένα εγχώριο πραξικόπημα με ρωσική υποστήριξη. Αλλά αυτό μπορεί να αλλάξει. Εάν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν εκμεταλλευθεί τώρα την ευκαιρία να ξεκινήσει μια πλήρους κλίμακας εισβολή τής Ρωσίας, όπως τα επιλεγμένα από αυτόν μέλη τής άνω βουλής τού κοινοβουλίου τον εξουσιοδότησαν με ομόφωνη ψηφοφορία σήμερα, ρισκάρει να εξαπολύσει την κόλαση. Θα αντιμετωπίσει μια εξαγριωμένη μειονότητα Τατάρων τής Κριμαίας, η οποία έχει ήδη αρχίσει να σχηματίζει τις δικές της δυνάμεις αυτοάμυνας. Θα ρισκάρει να προκαλέσει μάχη με τον σχετικά ισχυρό ουκρανικό στρατό και τις ένοπλες εθνικές πολιτοφυλακές τής Ουκρανίας που συρρέουν στην Κριμαία από την υπόλοιπη χώρα. Είναι επίσης πιθανό να εξαπολύσει βία μεταξύ των Ρώσων και των εθνοτικών Ουκρανών σε όλη την χώρα, μετά από αιτήματα εθνοτικών Ρώσων για την περαιτέρω συμμετοχή τής Ρωσίας σε αυτό που ως τότε θα έχει γίνει ένας ουκρανικός εμφύλιος πόλεμος.

Η πρόβλεψη της ανθρώπινης συμπεριφοράς είναι πάντα θέμα πιθανοτήτων. Μέχρι τώρα, ο Πούτιν έχει δείξει σταθερά ευφυή πολιτική κρίση - αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα το κάνει πάντα. Οι ηγέτες κρατών μπορούν να κάνουν φοβερά λάθη, και ο Πούτιν ίσως να είναι στα πρόθυρα να κάνει το χειρότερο λάθος τής καριέρας του με το να εισβάλει από τα ουκρανικά σύνορα.

*Η KIMBERLY MARTEN είναι καθηγήτρια Πολιτικών Επιστημών στην έδρα Ann Whitney Olin Professor στο ΚολέγιοBarnard College στο Πανεπιστήμιο Columbia.