Του Δημήτρη Λακαφώση Αντιστρατήγου ε.α.

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν προδιαγραμμένο. Το 97% ψήφισε υπέρ του “ναι” για προσάρτηση στη Ρωσία και με ποσοστό προσέλευσης 80%. Ενώ το ρωσικό στοιχείο της Κριμαίας είναι 60%, το υπόλοιπο 20% του 80% πρέπει να προέρχεται από τους Τατάρους και τους Ουκρανούς της Κριμαίας, που είχαν όμως ταχθεί προεκλογικά κατά του δημοψηφίσματος. Διαφορετικά, το 20% προέρχεται από διπλούς ψήφους. Ναι μεν το δημοψήφισμα ήταν ελεύθερο, αλλά οι εκλογές σ’ αυτές τις χώρες υπολείπονται ακόμη των εκλογών των χωρών της Δύσης.
Οι ΗΠΑ, η ΕΕ, ο Καναδάς και η Αυστραλία δηλώνουν ότι το δημοψήφισμα είναι άκυρο, ενώ ο
Putin ότι είναι σύννομο και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η τοπική κυβέρνηση της Κριμαίας υποβάλλει αίτηση προσάρτησης προς τη Ρωσία. Το ερώτημα τώρα είναι, το δημοψήφισμα επεκτείνεται και στις άλλες ανατολικές περιοχές της Ουκρανίας με ρωσικό στοιχείο, οι οποίες είχαν δηλώσει, χωρίς όμως να το πραγματοποιήσουν, άτυπο ψήφισμα παράλληλα προς το της Κριμαίας, χωρίς να αποκλείουν τούτο στο μέλλον.
Οι ΗΠΑ και η ΕΕ επιβάλλουν κυρώσεις στη Ρωσία, εφόσον θεωρούν ότι έχει παραβιάσει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κριμαίας. Δεν μπορεί ασφαλώς να απομονωθεί μια μεγάλη δύναμη, της οποίας τη συνεργασία έχουν ανάγκη για τα ανοικτά ακόμη θέματα στο Αφγανιστάν, στη Συρία, στο Ιράν και αλλού. Η Ευρώπη, βέβαια, έχει την ανάγκη της ενέργειας της Ρωσίας αλλά και η Ρωσία τα χρήματα της Ευρώπης.

Η Επόμενη Ημέρα του Δημοψηφίσματος

Στη Μόσχα, ο ρωσικός λαός πανηγυρίζει την προσάρτηση της Κριμαίας και με για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια ποσοστό 93% τον αναδεικνύει “νέο Τσάρο”.
Στην Κριμαία, οι ουκρανικές βάσεις παραδίδονται η μια μετά την άλλη, με ένα ουκρανό και ένα ρώσο ένοπλο νεκρό, ενώ ο ρωσικός στόλος καταλαμβάνει την ουκρανική ναυτική βάση στην Κριμαία. Η Κριμαία είναι πλέον χαμένη και η Ουκρανία επιδιώκει οι δυνάμεις που αποχωρούν να παίρνουν μαζί τους και τον οπλισμό.
Η Ρωσία πραγματοποιεί το όνειρό της: “Η Κριμαία ήταν στην καρδιά και το μυαλό των Ρώσων και παραμένει αναπόσπαστο μέρος της Ρωσίας”.
OVladimirPutin βλέπει στο Κίεβο "Νεοναζί, Ρωσόφοβους και Αντισημίτες"και τους δυτικούς συμμάχους να περνούν την κόκκινη γραμμή στην Ουκρανία και δηλώνει δεν είναι δυνατό να με καλωσορίζει στη Σεβαστούπολη το ΝΑΤΟ. Αψηφώντας τις δυτικές κυρώσεις, υπογράφει στις 18 Μαρτίου 2014 συμφωνία προσάρτησης της Ρωσίας τονίζοντας ταυτόχρονα ότι δεν σχεδιάζεται να καταληφθεί άλλη περιοχή της Ουκρανίας. Στις 20 Μαρτίου 2014 η ρωσική βουλή επικυρώνει επίσημα την προσάρτηση. Καθορίζονται ως επίσημη γλώσσα στην Κριμαία, η ρωσική, η ουκρανική και η ταταρική.
OVladimirPutin αισθάνεται βέβαιος ότι καταλαβαίνει τώρα η Γερμανία καλύτερα την αίτηση του ρωσικού λαού, αφού πριν από είκοσι περίπου χρόνια η ρωσικός λαός υποστήριξε την επανέννωση της Γερμανίας. Κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι οι ίδιες έχουν παραβεί το διεθνές δίκαιο όταν περίπου διακόσια χρόνια πριν κήρυξαν μονομερώς την ανεξαρτησία τους από την Βρετανία και πρόσφατα έχουν ενεργήσει παράνομα στο Ιράκ, Λιβύη και αλλού.
Ο Πρόεδρος
Yatseniuk διαβεβαιώνει ότι δεν πρόκειται η Ουκρανία να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και θα αφοπλίσει τους ουκρανούς εθνικιστές παραστρατιωτικούς. Ενισχύει
τις ουκρανικές δυνάμεις για να αποτρέψει την υπονόμευση του ρωσικού στοιχείου στην ανατολική περιοχή. Η Ουκρανία υπογράφει πολιτική σύνδεση με την ΕΕ στις 21 Μαρτίου 2014, σαν καλή θέληση της ΕΕ για υποστήριξη της εύθραυστης κυβέρνησης του Κιέβου.
Οι
G-7, χωρίς τη Ρωσία, συναντώνται στη Χάγη και συζητούν περαιτέρω κυρώσεις κατά της Ρωσίας, στο πλαίσιο της συζήτησης για την πυρηνική ασφάλεια. O ΓΓ των ΗΕ BanKi-moon επισκέπτεται τη Μόσχα για το θέμα της Κριμαίας.

Το Δημοψήφισμα της Κριμαίας, 16 Μαρτίου 2014, είναι νόμιμο;

Κάθε δημοψήφισμα, εάν εξυπηρετεί τους ειλικρινείς σκοπούς για τους οποίους έχει επινοηθεί διεθνώς, ενέχει σημαντικές αξίες. Βέβαια, τα παλαιότερα δημοψηφίσματα του 19ου αιώνα διαφέρουν από τα σύγχρονα του 21ου αιώνα. Τότε, οι ηγέτες καθόριζαν την τύχη μιας περιοχής και τα σύνορα των χωρών ανάλογα με τα συμφέροντά τους και με τη δύναμη που μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν για τις επιδιώξεις τους. Σήμερα, ο Putin και Obama προσπαθούν ο μεν να δικαιολογήσει, ο δε να αποδείξει ότι το δημοψήφισμα της Κριμαίας είναι αντίθετο προς το διεθνές δίκαιο.
Τώρα, στα σύγχρονα δημοψηφίσματα επιδιώκεται , ως επί το πλείστον, να ακολουθούνται αξίες στην εφαρμογή τους. Το μέλλον μιας περιοχής δεν μπορεί να καθορίζεται όταν τελεί υπό κατοχή και υπό την επιρροή άλλης χώρας. Η Κριμαία τελούσε υπό την κατοχή των ρωσικών δυνάμεων και η Ρωσία ασκούσε επιρροή στην Κριμαία. Ούτε ένα τοπικό δημοψήφισμα μπορεί να αγνοεί ένα γενικότερο δημοψήφισμα του συνόλου του πληθυσμού της χώρας και να διαλύει το σύνολο της χώρας, εν προκειμένω της Ουκρανίας, στην οποία ανήκει ή να αποσταθεροποιεί την ευρύτερη περιοχή με νέα γεωγραφικά δεδομένα.
Σύμφωνα, με το σύγχρονο διεθνές δίκαιο ένα αυθαίρετο τοπικό δημοψήφισμα δε δικαιολογεί ανεξαρτησία ή προσάρτηση. Το δημοψήφισμα σε περιοχή δικαιολογείται μόνο εάν πράγματι υπάρχει απειλή, γίνονται διακρίσεις και εκμετάλλευση σε βάρος της περιοχής ως και εάν υπάρχει συναίνεση περιοχής και χώρας. Οι Βάσκοι της Ισπανίας αισθάνονται ότι γίνεται εκμετάλλευση στην κατανομή του δημοσίου πλούτου σε βάρος τους και ζητούν ανεξαρτησία. “Προσομοιάζουν την κατανομή με μια αγελάδα που με το στόμα βόσκει στην Καταλωνία αλλά με τους μαστούς της γεμίζει γάλα όλη την Ισπανία”.
Τα δημοψήφισμα να μη γίνονται με δύο μέτρα και δύο σταθμά ανάλογα εκάστοτε με τα τοπικά και τα γενικότερα συμφέροντα και επιδιώξεις. Ο
Putin προβληματίζεται και δυστροπεί σε αποφάσεις του Αζερμπαϊτζάν, της Γεωργίας και της Μολδαβίας να προσαρμόζονται στις δημοκρατικές διαδικασίες στο πλαίσιο της ευρωανατολικής συνεργασίας. Βέβαια, υποστηρίζει την απόφαση της Κριμαίας για αποσκίρτηση από την Ουκρανία και προσομοιάζει την Κριμαία με το Κόσοβο, το οποίο αποσκίρτησε από τη Σερβία το 2008 χωρίς την έγκριση του Βελιγραδίου, αποφεύγει όμως να παραλληλίσει την Κριμαία με την Τσετσενία της αυτόνομης περιοχής της Ρωσίας. Η Τσετσενία αγωνίζεται τόσα χρόνια για την ανεξαρτησία και με ένα τοπικό δημοψήφισμα μπορούσε να αποκτήσει την ανεξαρτησία της, αντιτίθεται όμως η Ρωσία.
Μπορούσε στις εκλογές στις 25 Μαΐου 2014 σε όλη την Ουκρανία, να προκύψει μια νόμιμη κυβέρνηση μετά από εκλογές. Να ομαλοποιηθεί η κατάσταση και να αποφασισθεί δημοψήφισμα για την Κριμαία από όλο τον Ουκρανικό λαό υπό την επίβλεψη της νόμιμης ουκρανικής κυβέρνησης. Δεν μπορεί το 4% της Κριμαίας να αποφασίζει ερήμην του υπολοίπου των 44 εκ. ουκρανικού λαού. Το ανατολικό Τιμόρ απέκτησε την ανεξαρτησία το 1998 μετά από με εκλογές αλλαγή κεντρικής κυβέρνησης, η οποία κυβέρνηση αποδέχθηκε τοπικό δημοψήφισμα αλλά υπό την επίβλεψη της Τζακάρτας με τη σύμφωνη γνώμη και των ΗΕ. Στη βόρεια Ιρλανδία άλλοι επιδιώκουν την απόσχιση, άλλοι την προσάρτηση στην Ιρλανδία και άλλοι την παραμονή τους στο Βρετανία, οτιδήποτε όμως μετά από απόφαση της κεντρικής βρετανικής κυβέρνησης, όπως εξάλλου και με πιθανή όμοια περίπτωση της Σκωτίας.
Άλλοι, ισχυρίζονται ότι η Ουκρανία επιχορηγούσε την Κριμαία και αυτό ήταν σε βάρος της. Όμως, η αλήθεια είναι μία. Η Κριμαία προσέφερε στην ουκρανική οικονομία με τον εκεί τουρισμό, τη βιομηχανία και την ιστορική της σημασία. Δίδει έξοδο προς τη Μαύρη θάλασσα και αποτελεί το μαλακό υπογάστριο της Ουκρανίας.
Η Δύση αιφνιδιάστηκε ή καλύτερα υποεκτίμησε την κατάσταση και παραγκώνισε τη Ρωσία στο θέμα της γειτονικής Ουκρανίας. Ο
Obama, όταν κατάλαβε την ουσία του θέματος, παραπονέθηκε ότι η CIA δεν του είχε δώσει έγκαιρες και σωστές πληροφορίες. Έδωσε προτεραιότητα στην ΕΕ για να ασχοληθεί με το θέμα της Ουκρανίας, αλλά η ΕΕ έδειξε για μια ακόμη φορά αδυναμία στην ενιαία πολιτική προσέγγισης και αγνόησε τον παράγοντα της Ρωσίας. Η Γερμανία κράτησε συγκρατημένη στάση, ενώ η Πολωνία πλέον ενεργητική, για δικούς της λόγους κάθε μια.
Οι εξελίξεις ήταν προσχεδιασμένες. Η υπερψήφιση για την απόσχιση της Κριμαίας ήταν δεδομένη με την υποστήριξη της Ρωσίας. Ο
V. Putin δεν έκανε καμία υποχώρηση στις αντεγκλήσεις με τη Δύση και το δημοψήφισμα έγινε και επικύρωσε το προειλημμένο σχέδιό του για προσάρτηση της Κριμαίας. Στο εξής, ουδείς θα απασχολείται με το δημοψήφισμα. “Η απόσχιση της Κριμαίας μοιάζει τώρα με τον χωρισμό ενός ζευγαριού, που απλώς άλλοι είναι υπέρ του ενός και άλλοι του άλλου, ουδείς όμως πλέον ασχολείται με την ουσία και ο χωρισμός καθίσταται τετελεσμένο γεγονός”.