Print

Sunday, 06 March 2016 Εθνικά Θέματα Hits: 4543

Στρατηγός Μανωλάς και Υποστράτηγος Παρίσης για προσφυγικό και ασφάλεια!

Ιωάννης Παρίσης, υποστράτηγος ε.α., διδάκτωρ Διεθνών Σχεσεων, Πρόεδρος της Ακαδημίας Στρατηγικών Αναλύσεων

Χρίστος Μανωλάς, στρατηγός ε.α. επίτιμος Αρχηγός ΓΕΣ, Μέλος της Ακαδημίας Στρατηγικών Αναλύσεων

Όλοι παρακολουθούμε τα συμβαίνοντα στο προσφυγικό ζήτημα, τις εξελισσόμενες καταστάσεις τόσο στη χώρα μας όσο και στον περίγυρό μας, με ανησυχία και προβληματισμό.

Πέραν όμως από την παρακολούθηση της καταστάσεως είναι καθήκον όλων μας να εισηγηθούμε μέτρα για την βελτίωση μιας καταστάσεως, που εν πολλοίς φαίνεται ότι η έκτασή της έχει αιφνιδιάσει την διεθνή κοινότητα αλλά και τις ελληνικές αρχές. Είναι σημαντικό, κατά την αντιμετώπιση κρίσεων, να εντοπίζουμε το πρόβλημα και να διαβουλευόμαστε,όσο ο χρόνος το επιτρέπει, για να το θεραπεύουμε κατά τρόπο ώστε να αποτελούμε μέρος της λύσεως κι όχι του προβλήματος.

Η έννοια της εδαφικής κυριαρχίας ορίζει ότι τα κράτη έχουν σύνορα, τα οποία αποτελούν ουσιώδες γνώρισμα ανεξαρτησίας και κυριαρχίας. Σε τι βοήθησε τους Έλληνες πολίτες η παγκοσμίως πρωτότυπη αντίληψη της εγκατάλειψης κάθε συνοριακού ελέγχου, και μάλιστα από μία χώρα όπως η Ελλάδα με γεωγραφικές ιδιαιτερότητες και επισφαλή περίγυρο; Γιατί αφέθηκε να διογκωθεί το μεταναστευτικό πρόβλημα; Τι εμπόδισε να ιδωθεί ως τέτοιο από τους κυβερνώντες, εδώ και δύο δεκαετίες τουλάχιστον;

Τα μεν αστικά κόμματα που κυβέρνησαν στο παρελθόν δεν μπόρεσαν να το αντιμετωπίσουν, η δε αντιπολιτευόμενη και ιδεολογικά κυριαρχούσα αριστερά δεν επέτρεπε να ιδωθεί ως πρόβλημα. H τραγική ειρωνεία είναι ότι, αυτή η αριστερά κλήθηκε, ως κυβέρνηση πλέον, να διαχειριστεί το πρόβλημα στη χειρότερη έκφανσή του.Αρχικά με ιδεοληψίες, που έφθαναν στα όρια του γελοίου, και στη συνέχεια με εμφανή ανικανότητα πρόληψης των γεγονότων.

Ερχόμαστε στο προκείμενο.Τα χρονοδιαγράμματα έχουν καταρρεύσει, οι δε δυναμικές που αναπτύσσονται επηρεάζουν αρνητικά την ασφάλεια της χώρας κι όχι μόνο. Είναι δεδομένο ότι το προσφυγικό είναι πρόβλημαπου ξεφεύγει από τα εθνικά όρια.Είναι διεθνές και σύνθετο πρόβλημα. Ως τέτοιο, οι λύσεις που θα δοθούν θα πρέπει να προέρχονται από διεθνείς οργανισμούς.

Αυτό πρέπει να ακολουθήσει και η Ελληνική Κυβέρνηση. Να διεθνοποιήσει κατάλληλα το πρόβλημα ώστε αυτή να μην καταστεί μέρος του προβλήματος αλλά της λύσεως. Θα πρέπει λοιπόν να αποφευχθούν σε κάθε περίπτωση οι προταθείσες διμερείς συνομιλίες, πχ με Αυστρία,διότι το θέμα δεν είναι διμερές. Αυτό θα πρέπει να αντιμετωπιστεί καταρχήν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, με κύριο άξονα την εφαρμογή των ήδη συμφωνηθέντων. Εάν ακολουθήσουμε συγκρουσιακή τακτική (βέτο), τότε και οι πλευρές που διαφωνούν θα χρησιμοποιούν το βέτο σε θέματα δικού μας αποκλειστικά ενδιαφέροντος.

Το θέμα όμως αφορά και το ΝΑΤΟ και ιδιαίτερα την ΝΑ του Πτέρυγα, η οποία, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στην ΝΑ Μεσόγειο απειλεί να αποσταθεροποιήσει ένα κράτος μέλος του,την Ελλάδα,με αρνητικότατες συνέπειες στην περιοχή των Βαλκανίων,όπου ήδη υπάρχει κενό ασφαλείας για την Συμμαχία, με την ύπαρξη χωρών μη μελών, υποψηφίων μελών ή κρατών προς ένταξη.

Το ΝΑΤΟ αποφάσισε ήδη την εμπλοκή μικρής ναυτικής δύναμης (SNMG2) χωρίς ωστόσο να είναι απολύτως σαφής η αποστολής της αλλά και χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα πετύχει η αποστολή αυτή, κυρίως λόγω της απρόβλεπτης στάσης της Τουρκίας. Όπως ανακοινώθηκε από τον Γενικό Γραμματέα της Συμμαχίας,αποστολή του NATO δεν είναι να αναγκάζει πλεούμενα να γυρίζουν πίσω, αλλά να διαβιβάζει πληροφορίες κρίσιμης σημασίας, ώστε να διευκολυνθούν οι ακτοφυλακές της Ελλάδας και της Τουρκίας, όπως και η FRONTEX, στην αποτελεσματικότερη εκτέλεση της αποστολή τους.

Βεβαίως η αποστολή της SNMG2 είναι ένα μέτρο με τα θετικά του και τα αρνητικά του, προς ελάφρυνση της καταστάσεως, αλλά δεν είναι πανάκεια. Χρειάζονται μέτρα πειθούς και μαθήματα ασφαλείας στους εγείροντες φράκτες.Κύριος άξονας μας θα πρέπει να είναι ότι το πρόβλημα αποτελεί πρωτίστως πρόβλημα ασφαλείας για τη Συμμαχία.Θα πει κάποιος γιατί να θέσουμε το θέμα στο ΝΑΤΟ. Μα απλούστατα διότι πρέπει να το διεθνοποιήσουμε περαιτέρω, εισάγοντάς το σε όποιους διεθνείς οργανισμούς μπορούμε.Η Συμμαχία είναι κατάλληλος χώρος για διαβουλεύσεις σε θέματα άμυνας και ασφάλειας. Άλλωστε, γι αυτόν τον λόγο υπάρχουν οι συμμαχίες, για να μπορεί οποιοδήποτε μέλος ους να κάνει χρήση της συλλογικής ισχύος.

Η Τουρκία συμφώνησε κατά τις συζητήσεις στο ΝΑΤΟ, να αποδεχθεί τις επαναπροωθήσεις όσων μεταναστών θα συλλαμβάνονται. Το ερώτημα που υφίσταται είναι αν θα το τηρήσει. Υπάρχουν όντως αρκετά «ΑΝ» στην όλη υπόθεση της συμμαχικής επιχείρησης, τα οποία θα φανούν στην πράξη. Ωστόσο, πέραν της καθαρά επιχειρησιακής πλευράς, η εμπλοκή του ΝΑΤO έχει την πολιτική σημασία της, η οποία δεν μπορεί να θεωρείται αμελητέα: το γεγονός ότι ο μεγαλύτερος οργανισμός ασφαλείας της Δύσης και παγκοσμίως, αναλαμβάνει δράση, αναδεικνύει την σημαντικότητα του προβλήματος και το ότι αυτό καθίσταται εν τη πράξη διεθνές.

Όπως σημείωνε στις 16/2/16, η εφημερίδα The New York Times, η εμπλοκή του ΝΑΤΟ στην μεταναστευτική κρίση είναι εν προκειμένω περισσότερο μια συμβολική επίδειξη αλληλεγγύης από οτιδήποτε άλλο. Ακόμα κι έτσι, αυτό αντανακλά μια αυξημένη αίσθηση του επείγοντος σχετικά με την προσφυγική κρίση και την αποστολή ενός ισχυρού μηνύματος ότι η Δυτική συμμαχία είναι έτοιμη να βοηθήσει την Ευρώπη να το αντιμετωπίσει.

Είναι βέβαιο ότι, δεν ήταν, καταρχήν, η ανησυχία για την ασφάλεια των προσφύγων ή η αντιμετώπιση των προσφυγικών ροών, ο λόγος που η Γερμανία, η Ελλάδα και η Τουρκία, ζήτησαν τη συνεισφορά του ΝΑΤΟ. Η κύρια ανησυχία είναι πολιτική: η λαϊκή απογοήτευση ότι δεν διαφαίνεται κανέναν σημάδι ύφεσης του κύματος των προσφύγων. Εκείνο ωστόσο που τα πλοία του ΝΑΤΟ σίγουρα δεν μπορούν να επιλύσουν είναι η αποτυχία των κρατών μελών της ΕΕ, ιδιαίτερα των μεγάλων και ισχυρών, να διαμορφώσουν μια υπεύθυνη και αποτελεσματική απάντηση στο πρόβλημα.

Τέλος, αλλά ίσως πρωτίστως, το θέμα πρέπει να τεθεί στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες και, γιατί όχι, στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Αυτή η μεγάλη μετακίνηση πληθυσμών αποτελεί ωρολογιακή βόμβα για την Διεθνή Κοινότητα με απολήξεις που επηρεάζουν μεγάλο τμήμα της υδρογείου,αίφνης τρείς Ηπείρους,Ευρώπη,Ασία,Αφρική. Αποτελεί δηλαδή ανθρωπιστική κρίση. Ομοίως,ιδιαίτερης προσοχής χρήζουν οι σχέσεις με τις ΜΚΟ με τις οποίες απαιτείται στενός συντονισμός, χωρίς να παραβλέπονται αμοιβαία οι Εντολές(mandates) κι η αυτονομία δράσεώς τους.

Περαιτέρω, η Ελλάδα θα μπορούσε να ζητήσει την ενεργοποίηση του άρθρου 4 της Βορειο-Ατλαντικής Συμμαχίας και να προκαλέσει διαβουλεύσεις με χώρες μέλη του ΝΑΤΟ – συμπεριλαμβανομένων των χωρών της Ομάδας του Βίσεγκραντ ή και χώρες των Δυτικών Βαλκανίων – με κύριο άξονα την άσκηση πιέσεως από το ΝΑΤΟ στις χώρες αυτές, καθόσον το δημιουργούμενο πρόβλημα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα ή τις χώρες αυτές μεμονωμένα, αλλά την ασφάλεια όλης την ΝΑ Πτέρυγας της Συμμαχίας. Σημειώνεται ότι το Άρθρο 4 της Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού, αναφέρει: “The Parties will consult together whenever, in the opinion of any of them, the territorial integrity, political independence or security of any of the Parties is threatened.”

Είναι χρήσιμο να αναφερθεί ότι, επίκληση του άρθρου 4 έκανε η Τουρκία τον Ιούλιο του περασμένου έτους ενόψει της κλιμάκωσης της έντασής της με τους Κούρδους αντάρτες και το Ισλαμικό Κράτος. Στο σχετικό δελτίο τύπου της Συμμαχίας αναφερόταν ότι: «Η Τουρκία ζήτησε αυτή τη συνάντηση δεδομένης της σοβαρότητας της κατάστασης μετά τις ειδεχθείς τρομοκρατικές επιθέσεις των τελευταίων ημερών και προκειμένου να ενημερώσει τους Συμμάχους της για τα μέτρα που θα λάβει. (…) Οι Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και εκφράζουν την αλληλεγγύη τους προς την Τουρκία».

Εάν λοιπόν δεν συνεργαστούμε όλες οι χώρες του ΝΑΤΟ, της ΕΕ, ο ΟΗΕ, λοιπές χώρες της περιοχής, λοιποί διεθνείς οργανισμοί, ΜΚΟ, τόσο η ΕΕ όσο και το ΝΑΤΟ,τότε η περιοχή μας,τα Βαλκάνια,η χώρα μας,θα βρεθούμε ενώπιον καταστάσεων δυσκόλως διαχειρίσεων με απρόβλεπτες εξελίξεις και συνέπειες. Πρέπει να δράσουμε ΑΜΕΣΑ. Έπρεπε ήδη να είχαμε δράσει θετικά,συναινετικά, με διαβούλευση και διεθνοποίηση του προβλήματος σε όλα τα διεθνή φόρα.

Ποια είναι τα διδάγματα από την μέχρι σήμερα εμπειρία; Ιστορικά έχουν αποδειχθεί αφελείς οι αντιλήψεις κάποιων ότι η «ανοιχτή πόρτα» στην μετανάστευση οδηγεί σε μια «ανεκτική πολυπολιτισμική κοινωνία» που ενισχύει, κατά κάποιο τρόπο, την κοινωνία. Η ιστορία δείχνει επίσης ότι εκείνοι που πιστεύουν ότι αυτές οι μεταναστευτικές ροές μπορεί απλά να σταματήσουν και/ή να αναστραφούν, είναι εξίσου αφελείς. Επομένως, είναι ζωτικής σημασίας να δημιουργηθούν, το συντομότερο, οι απαραίτητοι μηχανισμοί για την αποτελεσματική διαχείριση του προβλήματος. Ο χρόνος λειτουργεί ήδη εις βάρος μας.

Πολλοί ίσως πουν ότι δραματοποιούμε την κατάσταση. Η απάντηση είναι: πρέπει να γίνει δραματική η κατάσταση για να επέμβουμε; Ήδη βρισκόμαστε σε στάδιο κρίσης και σε συνδυασμό με την οξεία οικονομική κρίση, την πολιτική ρευστότητα και τον περιορισμό της εθνικής ισχύος των τελευταίων ετών, και δη του τελευταίου, η έλλειψη ασφαλείας επιτείνεται. Το προνοείν κάλλιον του θεραπεύειν.

Αν το ελληνικό κράτος είχε διαχειριστεί το όλο θέμα, από την αρχή, μεθοδικά και υπεύθυνα, με αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων, εξοντωτικές ποινές στους δουλεμπόρους και θέσπιση αντικινήτρων, μη ελκυστικών για τους μετανάστες, ίσως σήμερα ούτε η νατοϊκή εμπλοκή θα απαιτείτο ούτε θα βρισκόμασταν ενώπιον του κινδύνου ανατροπής της κοινωνικής ισορροπίας στην πατρίδα μας.

Πηγή:http://24wro.com.gr/